پاسخ کوتاه: مدل وزنباز مدلی است که فایل وزنهایش برای دانلود عمومی منتشر شده و هر کسی میتواند آن را روی سختافزار خودش اجرا، بررسی یا فاینتیون کند — مانند Llama، Gemma و DeepSeek. این با «متنباز کامل» فرق دارد، چون داده و کد آموزش معمولاً منتشر نمیشود و مجوزها ممکن است محدودیت تجاری داشته باشند. مدلهای وزنباز ستون استقلال فناورانه، حفظ حریم داده و اجرای محلی هوش مصنوعیاند.
معادل انگلیسی: Open-weight Model
پرسشهای پرتکرار درباره مدل وزنباز
تفاوت مدل وزنباز و متنباز چیست؟
وزنباز یعنی فقط وزنهای نهایی منتشر شده؛ متنباز واقعی، کد آموزش و داده را هم شامل میشود. اکثر مدلهای معروف «باز» — از Llama تا Gemma — در واقع وزنبازند نه متنباز کامل.
چرا شرکتها وزن مدل را رایگان منتشر میکنند؟
برای ساختن اکوسیستم و استاندارد حول فناوری خود، جذب توسعهدهنده و پژوهشگر، و فشار رقابتی بر رقبای بسته؛ درآمد از سرویس ابری و نسخههای بزرگتر تأمین میشود.
آیا مدل وزنباز از مدل بسته ضعیفتر است؟
شکاف کیفیت بهسرعت کم شده و در بسیاری از وظایف عملی به چند درصد رسیده است؛ در ازای آن، کنترل کامل داده، هزینه پایینتر و امکان سفارشیسازی به دست میآید.